ابن الكلبي

89

كتاب الأصنام ( تنكيس الأصنام )

و احمد زكى پاشا آن را وقف بر اهل علم كرده و همان است كه مأخذ و أساس طبع متن عربي اين كتاب مىباشد . اهميت كتاب الأصنام چنان كه در پيش گفته شد ، علماى إسلام را به اين كتاب عنايتي خاص بود ، و آثار آن بر حواشي كه محقق متن عربي شادروان استاد احمد زكى پاشا بر كتاب الأصنام نوشته ، نمودار است . اين كتاب با سند متصل بر دست يك سلسله از بزرگان علماء كه آغاز آن از سال 204 و پايانش سال 495 هجري است از پسر كلبى به ما رسيده و أسامي اين دسته از علماء در سندي كه در أول كتاب حاضر ثبت است ، آمده و دربارهء آنان بحث و فحص شده و ترجمهء عده‌اى از ايشان بدست آمده است و احمد زكى پاشا در اين باره تحقيق فرموده و ما در اينجا تحقيقات او را نقل مىكنيم : نخستين كسى كه كتاب را در سال 201 هجري بر شخص پسر كلبى خوانده ، ابو الحسن على پسر صباح پسر فرات كاتب بوده ، و اوست كه كتاب را به مشايخ بعد از خود كه سلسلهء آنان را به پسر حسين مبارك پسر جبار پسر احمد صيرفى رسانيده است ، و از قول او گوينده‌اى كه سخن را به عبارت « خبر داد ما را شيخ ابو الحسين مبارك پسر عبد الجبار پسر احمد صيرفى كه خبر خوانده شد و من گوش مىدادم » آغاز مىكند ، كتاب را براى ما روايت كرده و به ما رسانده است .